Nerczyca

ż II, DCMs. ~cy, blm med. przewlekłe schorzenie nerek,charakteryzujące się obrzękami, występowaniem białkomoczu, obniżoną przemianą materii.

Leczenie kortykosteroidami

prof. dr hab. med. Maria Sieniawska

Lekiem pierwszego wyboru w leczeniu dzieci z zespołem nerczycowym jest prednizon. Leczenie należy rozpocząć 3-4 dni po wystąpieniu pierwszych objawów. Przed rozpoczęciem kortykoterapii powinno się codziennie oceniać dobowy białkomocz, a jeśli zbiórka moczu stwarza duże trudności, należy badać pierwszy ranny mocz, gdyż możliwa jest samoistna remisja choroby, często jedynie przejściowa. Jeśli obrzęki są niewielkie, diureza się nie zmniejsza, a dziecko nie wymaga natychmiastowej hospitalizacji, należy przed skierowaniem do ośrodka specjalistycznego lub szpitala monitorować ciśnienie tętnicze, wykonać badanie bakteriologiczne moczu oraz próbę tuberkulinową. Wyniki tych badań ułatwiają nefrologowi podjęcie decyzji o leczeniu dziecka w ośrodku specjalistycznym i znacznie ją przyspieszają. Wskazania do niezwłocznej hospitalizacji chorego dziecka obejmują: znaczne obrzęki, nasilający się skąpomocz, nadciśnienie tętnicze i zakażenie, które u dzieci z zespołem nerczycowym może mieć szybki, a równocześnie skąpoobjawowy i nietypowy przebieg.

Zwykle po kilku do kilkunastu dniach kortykoterapii białkomocz ustępuje. W tym okresie u wielu dzieci pojawia się wielomocz, który może prowadzić do odwodnienia i hipokalemii. Utrzymywanie się białkomoczu po 6-8 tygodniach leczenia określa się mianem steroidooporność.

U 90% dzieci z zespołem nerczycowym na podłożu zmiany minimalnej objawy ustępują pod wpływem kortykosteroidów (steroidowrażliwość). Mimo na ogół dobrego rokowania tylko u 35% dzieci choroba przebiega bez nawrotów, u 15% nawroty są rzadkie, a u 40% - częste (tzn. występują co najmniej 2 razy w ciągu 6 miesięcy lub 3 razy w ciągu roku). Nawroty, które pojawiają się podczas zmniejszania dawki prednizonu lub wkrótce po zakończeniu kortykoterapii, są dowodem steroidozależności. U 5% dzieci, u których nawroty są częste, nie udaje się uzyskać remisji pod wpływem prednizonu po kolejnym nawrocie. Tę sytuację nazywa się wtórną steroidoopornością.

Po ustąpieniu białkomoczu leczenie prednizonem należy kontynuować w poradni nefrologicznej pod kierunkiem nefrologa. Pierwszy epizod sterydowrażliwego zespołu nerczycowego leczy się prednizonem 3-6 miesięcy, stopniowo zmniejszając dawki leku. Wykazano, że 6-miesięczna terapia wydłuża okres remisji choroby, jednak zbyt długie podawanie kortykosteroidów w dużych ich dawkach, może doprowadzić do wystąpienia niepożądanych skutków leczenia, takich jak: zahamowanie wzrastania, otyłość, nadciśnienie tętnicze, zaćma, osteoporoza, cukrzyca, wrzody trawienne żołądka, nadmierne łaknienie czy zespół Cushinga. Wskazane jest aby dzieci, u których ryzyko wystąpienia częstych nawrotów jest małe, leczyć prednizonem tylko przez 3-4 miesiące.

Czynnikami ryzyka częstych nawrotów zespołu nerczycowego są: wiek do 7 lat, niskie stężenie białka w surowicy w okresie wystąpienia choroby i wielokrotne infuzje roztworów albuminy.

Obniżenie odporności w czasie leczenia kortykosteroidami powoduje, że dzieci częściej zapadają na zakażenia bakteryjne i wirusowe, wzrasta również ryzyko zakażeń grzybiczych. Mogą one mieć nietypowy przebieg, co utrudnia ich rozpoznanie. Zakażenie układu moczowego może nie wywoływać objawów klinicznych, dlatego należy wykonywać okresowe badania bakteriologiczne moczu. Zakażenia bakteryjne w czasie kortykoterapii wymagają intensywnego leczenia antybiotykami. Spośród zakażeń wirusowych szczególnie niebezpieczna jest ospa wietrzna, która niekiedy powoduje zgon wśród objawów wiremii i niewydolności nadnerczy. Dzieci z zespołem nerczycowym leczone kortykosteroidami powinny unikać przebywania w większych grupach dziecięcych. Należy im jednak zapewnić możliwość indywidualnego nauczania i prawidłową aktywność fizyczną.

Serwis o Zespole Nerczycowym ma charakter jedynie informacyjny. Wszelkie decyzje odnośnie leczenia muszą być podejmowane w porozumieniu z lekarzem i za jego zgodą. Strona jest prowadzona przez osobę fizyczną wyłącznie w celach osobistych.
Wykonanie: Mariusz Brodda © 2005
Projektowanie ogrodów Bydgoszcz | Pracownia projektowa Tomasz Skórcz